Hanes

Mae’r Cyngor Tref  yn bodoli yn ei ffurf bresennol ers diwedd y pedwerydd ganrif ar bymtheg.

Hanes-Cyngor Tref AmlwchCyn hyn, roedd materion plwyfol yn cael eu trafodu gan grwp o drigolion uchel eu parch yn y gymuned, yn ddieithriad byddai’r grwp yn cynnwys arweinyddion crefydd, boneddigion lleol.

Roedd y system yma yn gweithio’n effeithiol mewn sawl cymuned ond nid o angenrheidrwydd ymhob un ardal. Am amrywiol resymau ond yn bennaf oherwydd symudiad cyffredinol tuag at ddemocratiaeth ac i leihau dylanwad radicaliaeth crefyddol, daeth gwleidyddiaeth i hwyluso a hyrwyddo sefydlu Cynghorau Cymuned.

amlwch20155Yn 1972 daeth Deddf Llywodraeth Leol i rym gan nodi yn union eu dyletswyddau. Am sawl blwyddyn yn ystod 1960au a 1970au bu’r Cyngor Tref yn cyfarfod yn Trehinon, Stryd Mona cyn symud i Siambr y Cyngor yn Lôn Goch.